Mae Cymru wedi cael ei phedwar ffantastig

No.:  2012-19
June 2012

Yn dilyn llwyddiant cafwyd trwy osod tagiau lloeren ar Gogau yn Lloegr, mae'r Ymddiriedolaeth Adara Prydain (BTO) wedi gosod tagiau ar bedwar o Gogau yng Nghymru.

Cuckoo by Phil Atkinson 

Yn ystod yr wythnosau diwethaf mae gwyddonwyr o’r BTO wedi dal pedwar Cog wrywaidd yn ardal Tregaron ac wedi gosod y tagiau lloeren gorau ar gael, yn rhoi I Gymru ein pedwar ffantastig. Mi fydd yr adar yma yn cael ei dilyn ar ei thaith o Gymru i’r is Sahara yn Africa.

Yn Lloegr mae’r Gog wedi dinistrio dros 51%, ond yng Nghymru tydi’r dinistriad ddim mor ddrwg 27% dros yr un cyfnod. Mi fydd y pedwar Cog yma yn dangos os yw Cogau Cymraeg yn defnyddio strategaeth ymfudo gwahanol, ac yw hyn yn gyfrifol am y gwahaniaeth yma.

Mi ddywedodd prif wyddonwyr y prosiect, Dr Chris Hewson, “ Mae rhaid i ni gael gwybod os fydd Cogau yng Nghymru yn wynebu'r un pwysau ar rhai yn Lloegr. Mae yn bosib ei bod yn defnyddio llwybr ymfudo gwahanol, neu ei bod yn mynd ar gwahannol amser. Mae yn bosib ei bod yn defnyddio'r union lwybr ond ei bod yn gaeafu mewn mannau hollol wahanol. Hefyd mae yn bosib ei bod yn defnyddio llwybr gwahannol wrth ddod yn ôl yn y gwanwyn. Nid ydym yn gwybod yr atebion yma eto, ond wrth ddilyn y pedwar yma maer potensial i gael yr atebion.”

Mi ddywedodd hefyd “ Dros y diwrnodau diwethaf mae'r pedwar aderyn wedi gadael Phrydain. Mae dau yn Ffrainc - Cog 115597 (rhif y tag) yn yr ardal ganolog, ac un arall o'r enw "Indy" yn ardal Picardie. Mae'r dau aderyn arall, Iolo a David yn yr Iseldiroedd ar Almaen. Mae'n wych cael dilyn symudiadau'r adar yma wrth iddynt teithio i Africa.”

Yn 2011 gwnaeth y pum aderyn ddangos gwahannol llwybrau ymfudo, un trwy Sbaen, ac un arall dryw'r Eidal, mae hyn wedi dangos mannau gorffwys pwysig ar y daith, a hefyd yn lle'r oedd diwedd y daith. Mae hyn i gyd ar wefan y BTO I’r cyhoedd cael dilyn y daith anhygoel.

Mae rhai o’r Cogau dal eisiau enwau. Gallwch ddilyn y Cogau ar wefan y BTO fel maent yn gwneud y daith beryglus i’r is Sahara yn Africa drwy ymweld â gwefan y BTO www.bto.org, a hefyd cewch fwy o wybodaeth am sut i enwi nhw.

Nodyn i olygydd

  1. Y BTO yw'r corf arweiniol i arolygu adar yn y deyrnas unedig. Mae dros dri deg mil p wylwyr adar yn cyfrannu i arolygon y BTO. Maent yn casglu gwybodaeth sydd yn sylfaen i waith cadwraeth yn y deyrnas unedig. Mae gan y BTO rhwydwaith a staff yn i swyddfeydd yn Norfolk, Stirling a Bangor, fydd yn dadansoddi a chyhoeddi canlyniadau'r gwaith. Mae gwaith y BTO yn cael ei arianu gan lywodraeth, diwydiant a chyrff cadwraeth.
  2. Mae'r prosiect yn cael ei arianu gan Essex and Suffolk Water, BBC Wildlife Fund, Noddwyr Cogau BTO, Pencampwyr Cogau'r BTO, Cefnogwyr y BTO a Mark Constantine - y Dull Sain
  3. Mi geith rhyw un bod yn noddwr neu bencampwr i’r Cogau, ewch i wefan BTO am fwy o wybodaeth www.bto.org

Contact Information

Paul Stancliffe
(BTO Press Officer)
Office: 01842 750050
(9am to 5.30pm)
Mobile: 07585 440910 (anytime)
Email: press [at] bto.org

Dr Chris Hewson
(BTO Research Ecologist)
Office: 01842 750050
(9am to 5.30pm)
Email: chris.hewson [at] bto.org

Kelvin Jones
(BTO Cymru)

Office: 07979 713282
(9am to 5.30pm)
Email: kelvin.jones [at] bto.org

Images are available for use alongside this News Release
Please contact images [at] bto.org quoting reference 2012-19
 

The BTO has an ISDN line available for radio interviews
Please contact us to book an interview
Office: 01842 750050